Διαχείριση Αρτηριακής Πίεσης στις Επίτοκες

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΟΚΕΤΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

   Είναι απαραίτητη η λήψη της αρτηριακής πιέσεως της επιτόκου με την προσέλευσή της στην αίθουσα τοκετών, για τη διάγνωση παθολογικών καταστάσεων της εγκυμοσύνης, που μπορούν να σχετίζονται με αλλαγές των φυσιολογικών τιμών της πιέσεως. Βεβαίως προσοχή χρειάζεται στην αρτηριακή πίεση και μετά τον τοκετό για διάγνωση παθολογικών καταστάσεων στο αμέσως επόμενο διάστημα, κυρίως των πρώτων ωρών της ανάνηψης της λεχωίδας.

ΟΡΙΣΜΟΣ

   Α.Π =  όγκος καρδιακού παλμού  x περιφερικές αντιστάσεις.

Σε μία έγκυο γυναίκα συστολική πίεση >140mmHg ή διαστολική πίεση >90 mmHg θεωρείται υπέρταση.

Η Α.Π είναι ευθέως ανάλογη των συστηματικών αγγειακών αντιστάσεων και της καρδιακής παροχής και ακολουθεί μια καθορισμένη πορεία κατά τη διάρκεια της κύησης:

  • Πτώση της πίεσης στην αρχή της κύησης μέχρι τις 24 εβδ. λόγω ελάττωσης των αγγειακών αντιστάσεων

  • Αύξηση της πίεσης μετά τις 24 εβδ. μέχρι τον τοκετό λόγω αύξησης του όγκου παλμού

  • Ελάττωση μετά τον τοκετό – αλλά μπορεί να παρουσιαστεί αιχμή μέσα στις πρώτες 3-4 ημέρες της λοχείας.

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ

   Σε όλες τις έγκυες υπάρχει ένδειξη καταγραφής της Α.Π για την πρόληψη υποτασικών ή υπερτασικών καταστάσεων πριν και μετά τον τοκετό.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

  • Σύνδρομο κάτω κοίλης φλέβας: πτώση της Α.Π – υποτασική αιχμή

  • Απώλεια αίματος (αποκόλληση πλακούντα , προδρομικός πλακούντας, αιμορραγία μετά τον τοκετό): πτώση της Α.Π – υποτασική αιχμή.

  • Αναιμία: πτώση της Α.Π – υποτασική αιχμή.

  • Υπερτασική νόσος της κύησης

  • Χρόνια υπέρταση ανεξάρτητη της κύησης

  • Προεκλαμψία

  • Χρόνια υπέρταση της κύησης που επιπλέκεται με προεκλαμψία

  • Υπέρταση μετά τον τοκετό.

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

  • Σύνδρομο κάτω κοίλης:

   Στη ΔΕ πλάγια θέση της επιτόκου είναι δυνατή η πίεση της κάτω κοίλης φλέβας από την εγκύμονα μήτρα, με αποτέλεσμα ελάττωση της ροής του αίματος προς την καρδιά, ελάττωση του όγκου παλμού και συνεπώς ελάττωση της Α.Π .

  • Απώλεια αίματος λόγω των ανωτέρω αιτιών προκαλεί υποογκαμία και άρα υπόταση. Στην περιφερική αποκόλληση: κολπική αιμόρροια και συνοδό άλγος κάτω κοιλίας. Στην κεντρική αποκόλληση: κρυφή  απώλεια αίματος οπισθοπλακουντιακά και συνοδό άλγος.

  • Υπερτασική νόσος της κύησης

   Ορίζεται ως αύξηση της ΑΠ στο δεύτερο μισό της κύησης χωρίς εμφάνιση πρωτεϊνουρίας ή άλλων σημείων προεκλαμψίας. 15-26% αναπτύσσουν προεκλαμψία. Ο τοκετός πρέπει να προκαλείται λίγο πριν την πιθανή ημερομηνία τοκετού.

  • Χρόνια υπέρταση

   Εγκυμονούσες στις οποίες καταγράφονται υψηλές τιμές ΑΠ από την αρχή της κύησης λόγω αιτιών εκτός κύησης (νεφρική ή καρδιακή νόσος, σύνδρομο Cushing, υπεραλδοστερινισμός, σπάνια φαιοχρωμοκύτωμα). Έχουν αυξημένο κίνδυνο για προεκλαμψία, υπολειπόμενη ενδομήτρια ανάπτυξη και αποκόλληση πλακούντα. Ο τοκετός πρέπει να προκαλείται  πριν την πιθανή ημερομηνία τοκετού.

  • Προεκλαμψία

  • Ορίζεται ως ύπαρξη υπέρτασης και πρωτεϊνουρίας. Συγκεκριμένα ΑΠ:> 140/90mmHg  ΚΑΙ ανίχνευση λευκώματος >300mg σε ούρα 24ώρου. Σε γυναίκες με προυπάρχουσα υπέρταση, αύξηση της συστολικής πίεσης >30 mmHg ή της διαστολικής >15 mmHg. Συνήθως συνυπάρχει παθολογικό βιοχημικό προφίλ ή υπολειπόμενη ενδομήτρια ανάπτυξη του εμβρύου, ατομικό ή οικογενειακό  ιστορικό προεκλαμψίας, ηλικία <19 ή >40, παχυσαρκία, πρωτοτοκία, πολύδυμη κύηση, εμβρυικός ύδρωπας, ΣΔ, θρομβοφιλία, νόσος συνδετικού ιστού.

  • Υπέρταση μετά τον τοκετό

   Είναι σημαντικό να καθοριστεί αν είναι ψυχολογική, αφορά  χρόνια υπέρταση ή νέο εμφανισθείσα μετά τον τοκετό προεκλαμψία. Η ΑΠ αυξάνει φυσιολογικά την 3-4η ημέρα, ΑΡΑ προσοχή σε αύξηση της πίεσης αμέσως μετά τον τοκετό και ειδικά αν συνυπάρχουν επιγάστριο άλγος, πονοκέφαλος διαταραχές όρασης και πρωτεινουρία.

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

  • Γενική κατάσταση επιτόκου και ιστορικό

  • Ιατρικές οδηγίες ( υπερηχογραφική εκτίμηση, καρδιολογική εκτίμηση και ΗΚΓ, αναισθησιολογική εκτίμηση)

ΣΚΟΠΟΣ

  • Έλεγχος των υποτασικών επεισοδίων

  • Έλεγχος της υπέρτασης αναλόγως της αιτίας σύμφωνα με τις ιατρικές οδηγίες ( μεθυλντόπα – Aldomet 250-500mg x2,  νιφεδιπίνη – Adalat  10-30mg x2)

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ

  • Τοποθέτηση επιτόκου σε ύπτια θέση στο ΑΡ πλάγιο και μέτρηση της ΑΠ με το ΑΡ άνω άκρο στο ύψος της καρδιάς.

  • Χρήση σωστού μεγέθους περιχειρίδας (  περι τα 34 εκ.)

  • Η τιμή της διαστολικής πίεσης καταγράφεται στη τιμή όπου σταματά εντελώς να ακούγεται ο σφυγμός.

  • Προσοχή στη χρήση ηλεκτρονικών πιεσόμετρων γιατί μπορεί να υποεκτιμήσουν την ΑΠ, ιδιαίτερα σε περίπτωση προεκλαμψίας.

  • Αντιμετώπιση της απώλειας αίματος σε περίπτωση αιμορραγίας με συνεχή καταγραφή της ΑΠ, καταγραφή του κορεσμού οξυγόνου με  ταυτόχρονη εξασφάλιση ανοιχτών αεραγωγών και αναπνοής και τοποθέτηση 2 φλεβικών γραμμών ευρείας διαμέτρου.